Miloš Crnjanski

Miloš Crnjanski urodzony 26 października 1893 roku
w miejscowości Čongrad w Chorwacji, a zmarł 30 listopada 1977 roku w Belgradzie. Zajmował się poezją, prozą, publicystyką oraz krytyką.
W dzieciństwie związany był z rumuńskim (dziś) miastem Timișoara, które miało ogromny wpływ na kształtowanie uczuć patriotycznych młodego pisarza.
W 1913 roku rozpoczął studia medyczne w Wiedniu, jednakże nigdy ich nie skończył. W 1919 roku zapisał się na Uniwersytet
w Belgradzie, gdzie zajmował się literaturą.
Swój pierwszy wiersz – Sudba – opublikował w 1908 roku w piśmie dla dzieci „Golubˮ.
Najbardziej znany jest ze swojej twórczości ekspresjonistycznej.

Niniejsza lista zawiera utwory poetyckie Miloša Crnjanskiego, które ukazały się w Polsce w latach 1944-1989.

1966

  1. Wspomnienie, przeł. E. Zych, „Kamenaˮ 1966, nr 15, s. 8;

1980

  1. Hymn, przeł. J. Kornhauser, „Literatura na Świecieˮ 1980, nr 9, 87-88;
  2. Lament nad Belgradem, przeł. J. Kornhauser, „Literatura na Świecieˮ 1980, nr 9, s. 62-65
  3. Oda do szubienicy, przeł. G. Łatuszyński, „Literatura na Świecieˮ 1980, nr 9, 3;
  4. Sumatra, przeł. G. Łatuszyński, „Literatura na Świecieˮ 1980, nr 9, 4;
  5. Życie, przeł. G. Łatuszyński, „Literatura na Świecieˮ 1980, nr 9, 7;

1988

  1. Cześć oddaję, przeł. G. Łatuszyński, „Literaturaˮ 1988, nr 8, s. 32-33;
  2. Jugosławii, przeł. G. Łatuszyński, „Literaturaˮ 1988, nr 8, s. 32-3;
  3. Kochankowie, przeł. G. Łatuszyński, „Literaturaˮ 1988, nr 8, s. 32-33;
  4. Kołysanka, przeł. G. Łatuszyński, „Literaturaˮ 1988, nr 8, s. 32-33;
  5. Marmur w ogrodzie, przeł. G. Łatuszyński, „Literaturaˮ 1988, nr 8, s. 32-33;
  6. Opowieść, przeł. G. Łatuszyński, „Literaturaˮ 1988, nr 8, s. 32-33;
  7. Serenada, przeł. G. Łatuszyński, „Literaturaˮ 1988, nr 8, s. 32-33;
  8. Wędrowiec, przeł. G. Łatuszyński, „Literaturaˮ 1988, nr 8, s. 32-33;

Publikacje o Milošu Crnjanskim (w porządku chronologicznym):

  1. M. Znatowicz-Szczepańska, Współczesna literatura jugosłowiańska (M. Crnjanski i drugi), „Tygodnik Ilustrowanyˮ 1923, nr 13, s. 204-205; nr 15, s. 236-237;
  2. Z. Stoberski, Jugosłowiański pisarz emigracyjny, „Twórczośćˮ 1957, nr 1, s. 241;
  3. D. Cirlić-Straszyńska, O Milošu Crnjanskim i jego sumatraizmie (przedmowa), [w:] Zapiski o Czarnojeviciu i inne utwory, Warszawa 1971;
  4. B. Czeszko, Zapiski o Czarnojeviciu, „Nowe Książkiˮ 1972, nr 9,
    s. 34-35;
  5. Z. Seweryn, Zapiski o Czarnojeviciu, „Słowo Powszechneˮ 1972, nr 77, s. 4;
  6. A. Tarska, Zapiski o Czarnojeviciu, „Echo Krakowaˮ 1972, nr 112, s. 4;
  7. M. Oko-Stefanović, Motywy polskie w twórczości Crnjanskiego, [w:] Polsko-jugosłowiańskie stosunki literackie, Wrocław 1972,
    s. 235-240;
  8. K. Bąk, Mały słownik pisarzy, Warszawa 1973, s. 75-78;
  9. D. Cirlić-Straszyńska, M. C. 1893-1977, „Literatura na Świecie„ 1978, nr 5, s. 379-381;
  10. M. Dąbrowska-Partyka, Biblioteka Albatros i beogradska Književna zajednica Alpha, czyli rzecz o jedności przeciwieństw, [w:] Literatury słowiańskie w okresie awangardowego przełomu, Wrocław 1979,
    s. 57-70;
  11. J. Kornhauser, Kwiat duszy. O poezji serbskiego ekspresjonizmu, ˮLiteratura na Świecie„ 1980, nr 9, s. 98-107;
  12. J. Wierzbicki, Melancholijna wędrówka Miloša Crnjanskiego, „Literatura na Świecieˮ 1980, nr 9, s. 66-75;
  13. G. Łatuszyński, Wstęp do M. Crnjanski: Wędrówki, Łódź 1982, s. 5-30;
  14. B. Czapik, Nadrealizm w literaturze serbskiej, Wrocław 1982, s. 22;
  15. J. Kornhauser, Wspólny język, Katowice 1983, s. 34-35, 37-40, 62-63;
  16. E. Pułka, Z teorii i metodologii badań nad powieścią polską i serbską, „Pamiętnik Słowiańskiˮ 1982, s. 224;
  17. Notatka o autorze, „Poezjaˮ 1987, nr 3, s. 97;
  18. G. Łatuszyński, Słowa – to wszystko co posiadamy, „Poezjaˮ 1987, nr 3, s. 40-43, 45, 48;
  19. E. Madany, Z problemów periodyzacji literatur Jugosławii po 1945. r. w aspekcie porównawczym, [w:] Polska-Jugosławia. Związki i paralele literackie, Wrocław 1987, s. 146;
  20. P. Palavestra, Powieść poetycka Miloša Crnjanskiego, przeł.
    B. Gdypowa, „Odraˮ 1987, nr 2, s. 24-27;
  21. J. Wierzbicki, Literatury Jugosławii, „Rocznik Literacki 1982ˮ, Warszawa 1988, s. 553-555;
  22. Notatka o autorze, „Literaturaˮ 1988, nr 8, s. 32;
  23. B. Ćirlić, Przewodnik po Jugosławii, Warszawa 1989, s. 57;
  24. J. Wierzbicki, Literacka Jugosławia, czyli o sposobach istnienia literatur narodowych, [w:] Literackie i folklorystyczne sondaże, Warszawa 1989, s. 105-106, 113, 135;
  25. J. Wierzbicki: Awangarda, Pożegnanie z Jugosławią, Warszawa 1992, 20-30;

E.S.

Wortal serbsko-polskich kontaktów kulturalnych

error: Content is protected !!