Kalendarium filmowe

Kalendarium zawiera informacje dotyczące premier filmowych oraz festiwali odbywających się zarówno w Serbii jak i w Polsce, w których brały udział polskie i serbskie produkcje,  Opisane zostały także pozostałe wydarzenia kulturalne, którym towarzyszyły pokazy filmów, a także stosunki między serbskimi i polskimi wytwórniami filmowymi.

Dane do tego zestawienia zgromadzone zostały na podstawie  informacji zawartych w „Małym Roczniku Filmowym” oraz w czasopiśmie „Życie Literackie”.

1956

Na ekrany polskich film wchodzi film Konwój doktora M. / Ešalon doktora M. w reżyserii Živorada Mitrovicia.

***

W drugim numerze „Życia literackiego” z 1956 roku odnotowano powstanie Serbskiego Towarzystwa Filmograficznego w Belgradzie. Jego zadaniem ma być badanie wpływu filmu na świadomość człowiek a z punktu widzenia rozmaitych gałęzi nauki (prawa, medycyny, pedagogiki, socjologii, psychologii).

1961

Na ekrany polskich kin wchodzi film Wiatr ucichł przed świtem / Vetar je stao pred zoru Radoša Novakovicia.

1963

Na ekrany polskich kin wchodzą filmy: Kapitan Lesz / Kapetan Leš Živorada Mitrovicia oraz Szczęście w teczce / Sreća u torbi Radivoje (Loli) Đukicia.

1964

Na ekrany polskich kin wchodzą filmy: Dziwna dziewczyna / Čudna devojka Jovana Živanovicia oraz Serca trzech dziewcząt / Medalion sa tri srca Vladana Slijepčevicia.

1965

Na ekrany polskich kin wchodzi film Dwie noce jednego dnia / Dve noći u jednom danu  Radenko Ostojicia.

***

Do Warszawy przybyła delegacja kinematografii wojskowej Jugosławii z dyrektorem wytwórni „Zastava Film” pułkownikiem Božo Svarcem. Podczas pobytu w Polsce goście zwiedzili Wytwórnię Filmową „Czołówka”, Wytwórnię Filmów Dokumentalnych a także odbyli szereg spotkań z realizatorami filmowymi, w wyniku których postanowiono rozwinąć współpracę.

1966

Na ekrany polskich kin wchodzą filmy: Gorzkie trawy / Gorke Trave Živorada Mitrovicia, Podróż nie z tej ziemi / Put oko sveta Sofiji (Soji) Jovanović, dwa filmy w reżyserii Jovana Živanovicia: Sami na wyspie / Ostrva oraz Gorzkie dno rzeki / Gorki deo reke, którego projekcję wznowiono w 1970 roku.

***

Na III Międzynarodowym Festiwalu Filmów Krótkometrażowych w Krakowie Główną Nagrodę, Srebrnego Smoka, otrzymał film Pieczęć / Pečat w reżyserii Branko Ćelovicia.

1967

Na ekrany polskich kin wchodzą filmy: Gdy miłość przemija / Dvoje Aleksandra Petrovicia, Matka rodu / Roj Miodraga Popovicia oraz Przed wojną / Pre rata Vuka Babicia.

***

W Warszawie odbyło się posiedzenie Sekretariatu Regionalnego Krajów Europy Wschodniej Międzynarodowej Federacji DFK /FICC/ w Warszawie, w którym wzięli udział przedstawicie z DFK Jugosławii.

1968

Na ekrany polskich kin wchodzą filmy: Kochać jak Romeo / Kako su se voleli Romeo i Julija Jovana Živanovicia, Krew na śniegu / Praznik, Đorđe Kadijevicia, Protegowany / Štićenik Vladana Slijepčevicia, Zwali go Al Capone / Povratak Živojina Pavlovicia oraz Spotkałem nawet szczęśliwych Cyganów / Skupljači pera Aleksandra Petrovicia (film ten otrzymał nagrodę FIPRESCI w Cannes oraz był nominowany do Oscara i Złotego Globu).

1969

Na ekrany polskich kin wchodzą filmy: Brat doktora Homera / Brat doktora Homera Žiki Mitrovicia, Mściciel z Przeklętej Góry / Vuk sa Prokletija Miomira Stamenkovicia oraz Nie wspominać o przyczynie śmierci / Uzrok smrti ne pominjati Jovana Živanovicia.

1970

Na ekrany polskich kin wchodzą filmy: Operacja „Belgrad” / Operacija Beograd Žiki Mitrovicia oraz Wkrótce będzie koniec świata / Biće skoro propast sveta Aleksandra Petrovicia.

W puli Dyskusyjnych Klubów Filmowych znalazł się film Kiedy będę martwy i biały / Kad budem mrtav i beo w reżyserii Živojina Pavlovicia.

***

W Belgradzie 27 kwietnia odbyła się premiera polskiego filmu Jarzębina czerwona.

1971

Na ekrany polskich kin wchodzą filmy: Cygan burdusz / Burduš Miodraga Popovicia, Krwawa bajka / Krvava bajka Branimira (Tori) Jankovicia, Lilika / Lilika Branko Plešy oraz Przebudzenie szczurów / Buđenje pacova Živojina Pavlovicia.

W puli Dyskusyjnych Klubów Filmowych znalazł się film: Poranek / Jutro w reżyserii Mladomira Đorđevicia.

***

Na VIII Międzynarodowym Festiwalu Filmów Krótkometrażowych w Krakowie Dyplom Honorowy zdobył film Śmierć wieśniaka Đurice / Smrt paora Đurice w reżyserii Predraga Golubovicia. Poza tym w festiwalu uczestniczyły jeszcze dwa filmy serbskie: A dom dzwoni i dzwoni / A kuća zvoni li zvoni Miodraga Nikolicia oraz Ring Mići Miloševicia. Zestaw filmów jugosłowiańskich otrzymał natomiast Honorowe Wyróżnienie FIPRESCI.

1972

Na ekrany polskich kin wchodzi film Kłopoty z cnotą / Bubašinter Milana Jelicia.

W puli Dyskusyjnych Klubów Filmowych znalazły się filmy: Człowiek nie jest ptakiem / Čovek nije ptica Dušana Makvejeva, Dni / Dani Aleksandra Petrovicia, Marzenie / San  Mladomira (Purišy) Đorđevicia, oraz ponownie wyświetlany Kiedy będę martwy i biały / Kad budem mrtav i beo w reżyserii Živojina Pavlovicia.

***

W ramach II Międzynarodowego Festiwalu Festiwali w Belgradzie, który odbył się w dniach 21-28 stycznia, wyświetlano polskie filmy: Struktura kryształu, Za ścianą oraz Brzezina.

W tym samym roku w dniach 17-23 czerwca odbył się „Przegląd filmów polskich” w Belgradzie, w ramach którego wyświetlano filmy: Życie rodzinne, Krajobraz po bitwie, Znaki na drodze, Uciec jak najbliżej, Ocalenie oraz Seksolatki.

***

W dokumencie opisującym stosunki między polską i jugosłowiańską kinematografią odnotowano współpracę między polską wytwórnią filmową „Czołówka” i jugosłowiańską wytwórnią „Zastava-film”, które wspólnie wyprodukowały film dokumentalny W otchłani podziemia o Polaku walczącym w szeregach titowskiej partyzantki „TOMO” – Sadowskim.

Według tego samego dokumentu Zespół Filmowy „Kadr” prowadził rozmowy o współpracy ze studiami jugosłowiańskimi w celu nawiązania koprodukcji.
Studia filmowe „Dunav-film”, „Bosna-film” i „Sutieska-film” zainteresowane są również nawiązaniem współpracy z naszymi wytwórniami.

Z ogólnego podsumowania wynika, iż w 1972 roku nastąpiła znaczna poprawa wzajemnych stosunkach filmowych między Polską a Jugosławią. Co więcej, część jugosłowiańskich przedsiębiorstw filmowych jest zainteresowanych dalszym rozwijaniem tej współpracy.

1973

Na ekrany polskich kin wchodzą filmy: Dziewczyna z gór / Devojka sa Kosmaja Dragovana Jovanovicia, Gwiazdy są oczami wojownika / Zvezda su oči ratnika Branimira (Tori) Jankovicia oraz Śladem czarnowłosej dziewczyny / Tragovi crne devojke Zdravko Randicia.

W puli Dyskusyjnych Klubów Filmowych znalazły się dwa filmy w reżyserii Mladomira (Purišy) Đorđevicia: Bieg na przełaj / Kros kontri oraz Rowerzyści / Biciklisti.

***

W Poznaniu w dniach od 22 do 23 stycznia odbył się przegląd 11 filmów fabularnych i 62 krótkometrażowych zorganizowany przez przedsiębiorstwo „Film Polski” dla przedstawicieli kinematografii: Bułgarii, Czechosłowacji, Jugosławii, KRL-D, NDR, Rumunii, Węgier i ZSRR.

W ramach Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Belgradzie, który odbył się na przełomie stycznia i lutego, wyświetlano polski film: Anatomia miłości.

1974

Na ekrany polskich kin wchodzi film Piosenkarka z tawerny / I bog stvori kafansku pjevačicu Jovana Živanovicia.

***

Na XI Międzynarodowym Festiwalu Filmów Krótkometrażowych w Krakowie Nagrodę Specjalną, Złotego Smoka, otrzymuje film Pułapka / Zamka Aleksandra Ilicia.

W dniach 1-9 stycznia w Belgradzie odbył się IV Międzynarodowy Festiwal Filmowy, na którym Polska reprezentowana była przez filmy: Iluminacja oraz Wesele.

W dniach 23-24 stycznia ponownie odbył się przegląd polskich filmów fabularnych, telewizyjnych i krótkometrażowych zorganizowany przez przedsiębiorstwo „Film Polski” dla przedstawicieli kinematografii Bułgarii, Czechosłowacji, Jugosławii, NRD, Rumunii, Węgier i ZSRR.

W czerwcu w Belgradzie odbył się „Tydzień Filmów Polskich”, na którym pokazywane były filmy: Perła w koronie, Popiół i diament, Brzezina, Matka Joanna od Aniołów oraz Nóż w wodzie.

1975

Na ekrany polskich kin wchodzi film Przeciw Kingowi / Protiv Kinga, reż. Dragovan Jovanović.

W puli Dyskusyjnych Klubów Filmowych znalazł się film Derwisz i śmierć / Derviš i smrt Zdravko Velimirovicia.

***

Na XII Międzynarodowym Festiwalu Filmów Krótkometrażowych w Krakowie Nagrodę Główną, Srebrnego Smoka, otrzymuje film Marko Perov  Živko Nikolicia.

W ramach Przeglądu Filmów Świata „Konfrontacje 74” w Warszawie, a następnie w Łodzi, Krakowie, Katowicach i Gdańsku, pokazywany był serbski film: Derwisz i Śmierć w reżyserii Zdravko Velimirovicia.

Dnia 19 maja z okazji 30 rocznicy obchodów zwycięstwa nad faszyzmem w Belgradzie odbył się pokaz polskiego filmu Zwycięstwo.

W ramach Międzynarodowego Festiwalu Filmowego „FEST 75” w Belgradzie, podczas przeglądu pt.: „Najlepsze filmy świata” pokazano polski film Zapis zbrodni, w ramach konkursu filmów dla dzieci odbyła się projekcja filmu Motyle.

W tym samym roku dzięki belgradzkiej Filmotece zorganizowano przegląd filmów polskich, na którym zaprezentowano: Świadectwo urodzenia, Westerplatte, Hubal, 63dni, Między wrześniem a majem, Spojrzenie na wrzesień oraz Dziennik Hansa Franka.

1976

Na ekrany kin wchodzi krótkometrażowy film Pułapka / Zamka Aleksandra Ilicia.

***

Na XIII Międzynarodowym Festiwalu Filmów Krótkometrażowych w Krakowie Nagrodę Główną, Srebrnego Smoka, otrzymał film Okno / Prozor Živko Nikolicia.

W dniach 6-14 stycznia w ramach VI Międzynarodowego Festiwalu Filmowego „FEST 76” w Belgradzie pokazano dwa polskie filmy: Bilans kwartalny oraz Ziemia obiecana (film otrzymał medal związku artystów plastyków Serbii – za najlepszą scenografię). W festiwalu uczestniczyli: Beata Tyszkiewicz, Krzysztof Zanussi i Wojciech Pszoniak.

W ramach Festiwalu Filmów Teatralnych, który odbył się w dniach 13-19 września w Belgradzie, odbyła się projekcja dwóch polskich filmów: Szkic do portretu oraz Na planie.

1977

Na ekrany polskich kin wchodzą filmy długometrażowe: Stróż plaży w sezonie zimowym / Čuvar plaže u zimskom periodu Gorana Paskaljevicia, Wagon sypialny / Vagon Ii Dragoslava Ilicia oraz Wzgórza Zelengory / Vrhovi Zelenegore Zdravko Velimirovicia. Oraz film krótkometrażowy: Marko Perov w reżyserii Živko Nikolić.

W puli Dyskusyjnych Klubów Filmowych znalazł się film Cztery dni do śmierci / Četiri dana do smrti Miroslava Jokicia.

***

Na XIV Międzynarodowym Festiwalu Filmów Krótkometrażowych w Krakowie Nagrodę Specjalną, Złotego Smoka, otrzymał film Młot Aleksandra Ilicia.

W Warszawie od 17 do 20 marca trwało Ogólnopolskie Sympozjum pt.: „Współczesna literatura i film krajów słowiańskich”, w ramach którego dobyła się projekcja filmu: Bieg na przełaj / Kros kontri w reżyserii Purišy Đorđevicia.

1978

Na ekrany polskich kin wchodzą filmy: Miłosne życie Budimira Trajkovicia / Ljubavni život Budimira Trajkovića Dejana Karaklajicia, Nagonka / Hajka Živojina Pavlovicia, Powrót straconych / Povratak otpisanih Aleksandra Đorđevicia oraz Republika Użycka / Užicka republika Žiki Mitrovicia.

***

Na XV Międzynarodowym Festiwali Filmów Krótkometrażowych w Krakowie Główną Nagrodę, Srebrnego Smoka, zdobył film Tarzan Zorana Čakuljevicia.

W dniach od 3 do 11 lutego, w ramach Międzynarodowego Festiwalu Filmowego „FEST 1978” w Belgradzie, w przeglądzie pt.: „Najlepsze filmy świata” odbyła się projekcja polskich filmów: Barwy ochronne oraz Sprawa Grogonowej.

1979

Na ekrany polskich kin wchodzą filmy: Edukacja specjalna / Specijalno vaspitanje Gorana Markovicia oraz Pojedynek o południowy szlak / Dvoboj na južnu prugu Zdravko Velimirovicia.

W puli Dyskusyjnych Klubów Filmowych znalazł się film Pies, który lubił pociągi / Pas koji je voleo vozove w reżyserii Gorana Paskaljevicia.

***

Na XVII Międzynarodowym Festiwalu Filmów Krótkometrażowych w Krakowie nagrodzono dwa serbskie filmy: Główną Nagrodę, Srebrnego Smoka, zdobył film Mravi Petara Lalovicia, natomiast Dyplom Honorowy otrzymał Graditelj Živko Nikolicia.

W ramach IX Międzynarodowego Festiwalu „FEST 79” w Belgradzie, w głównym przeglądzie pt.: „Najlepsze filmy świata” zaprezentowano polskie filmy: Człowiek z marmuru (w reżyserii Andrzeja Wajdy, zwyciężył w plebiscycie krytyków i dziennikarzy) oraz …gdziekolwiek jesteś Panie Prezydencie, natomiast w sekcji dziecięcej: Nauka latania.

Dnia 22 lutego w Ambasadzie PRL w Belgradzie odbył się pokaz filmu Orzeł.

W listopadzie z okazji Święta Narodowego Jugosławii zorganizowano w Warszawie pokaz filmu Pojedynek o południowy szlak / Dvoboj na južnu prugu Zdravko Velimirovicia.

Na Festiwalu Filmowym w Belgradzie pokazano polskie filmy: Amator Kieślowskiego, Zmory Wojciecha Marczewskiego, Panny z wilka, Bez znieczulenia Wajdy i Szpital przemienienia Edwarda Żebrowskiego.

1981

Na ekrany polskich kin wchodzą filmy: Przyjaciele / Drugarčine Milivoje Miloševicia oraz Sprawy osobiste / Lične stvari Aleksandra Mandicia.

***

Na XVIII Międzynarodowym Festiwalu Filmów Krótkometrażowych w Krakowie nagrodzono dwa serbskie filmy: Nagrodę Specjalną, Złotego Smoka, oraz Nagrodę FIPRESCI otrzymał film Biljeg Živko Nikolicia, Nagrodę FAO, statuetkę Złotego Ozyrysa, przyznano filmowi Torine Aleksandra Ilicia.

W ramach odbywającego się w lutym Międzynarodowego Festiwalu Filmowego „FEST 81”, w głównym przeglądzie pt.: „Najlepsze filmy świata” odbył się pokaz polskie filmów: Dyrygent (nagroda Złota Pieczęć), Constans, Aktorzy prowincjonalni. W kategorii filmów dla dzieci zaprezentowano natomiast: Kolorowe piórka, Olimpiada oraz Reksio i Ufo.

1982

Na ekrany polskich kin wchodzi film Wieniec Petrii / Petrijin venac w reżyserii Srđana Karanovicia.

***

Na XIX Międzynarodowym Festiwalu Filmów Krótkometrażowych w Krakowie nagrodzono dwa serbskie filmy: Dyplom Honorowy otrzymał Veselin Nikolić w reżyserii Purišy Đorđevicia, Nagrodę FIPRESCI otrzymał film Aqua Milorada Bajicia.

W ramach Tygodnia Filmów Polskich, który odbył się w na przełomie maja i czerwca w Jugosławii wyświetlano polskie filmy: Wśród nocnej ciszy, Golem, Paciorki jednego różańca, Miłość ci wszystko wybaczy, Do krwi ostatniej, Aria dla atlety, Zmory oraz Głosy.

1983

Na ekrany polskich kin wchodzą filmy: Ostatnia gonitwa / Poslednja trka Jovana Rančicia, Połów w mętnej wodzie / Lov u mutnom Vlastimira (Vlasty) Radovanovicia oraz Zajęcie tymczasowe / Rad na određeno vreme Milana Jelicia.

***

Na XX Międzynarodowym Festiwalu Filmów Krótkometrażowych w Krakowie film Tuzim drzavu i sina Nikšy Jovicevicia otrzymał dwie nagrody: Nagrodę Specjalną, Złotego Smoka, oraz Nagrodę FIPRESCI.

Dnia 21 stycznia w Warszawie podpisano programu realizacji umowy kulturalnej między rządami PRL i Jugosławii na lata 1983-1985.

W ramach Międzynarodowego Festiwalu Filmowego „FEST 83”, który odbył się w lutym w Belgradzie, w głównym przeglądzie pt.: „Najlepsze filmy świata”, zaprezentowano polski film: Dolina Issy.

1984

Na ekrany polskich kin wchodzą filmy: Jakaś inna kobieta / Neka druga žena Miomira Stamenkovicia oraz dwa filmy w reżyserii Slobodana Šijana: Długowieczna rodzinka / Maratonci trče počasni krug Kto tam śpiewa? / Ko to tamo peva.

***

Na przełomie maja i czerwca w Warszawie odbył się przegląd twórczości serbskiego reżysera Branimira Dimitrijevicia połączony z pokazem polskiego filmu rockowego. Przegląd zorganizowano w Centrum Klubowym „Riviera-Remont”. W programie oprócz filmów Dimitrijevicia: One Man Show, Wings Over America, Police Around the World znalazły się także filmy polskie: Alibi na życie, Czuję się świetnie, Jarocin 82, Śmierć kliniczna, Nie bój się tego, Night patrol oraz Koncert.

1985

Na ekrany polskich kin wchodzą filmy: Balkan Ekspres / Balkan ekspres Branko Baleticia, Halo, taxi / Halo taksi Vlastimira (Vlasty) Radovanovicia, Jeszcze tylko raz / Još ovaj put Dragana Kresoji, Sezon pokoju w Paryżu / Sezona mira u Parizu Predraga Golubovicia, Tymczasowy tata / Moj tata na određeno vreme Milana Jelicia oraz Variola vera / Variola vera Gorana Markovicia.

***

W Centrum Studenckim w Belgradzie dobyła się „Retrospektywa filmów Jerzego Kawalerowicza”, w programie znalazły się: Austeria, Pamiątka z celulozy, Prawdziwy koniec wielkiej wojny, Matka Joanna od Aniołów oraz Pociąg.

1986

Na ekrany polskich kin wchodzą filmy: Cud niebywały / Čudo nevidjeno Živko Nikolicia oraz Skok jaguara / Jaguarov skok Aleksandara Đorđevicia.

***

Na XXIII Międzynarodowym Festiwalu Filmów Krótkometrażowych w Krakowie film U autobusu w reżyserii Stjepana Zaninovicia otrzymał trzy nagrody: Grand Prix – Złotego Smoka, Nagrodę FIPRESCI oraz Nagrodę FICC – statuetkę Don Kichota.

W Ambasadzie PRL w Belgradzie dobył się pokaz filmu Na wszystkich niedostępnych drogach w reżyserii Romana Wionczka.

1987

Na ekrany polskich kin wchodzi film Spotkanie po latach / Jagode u grlu Srđana Karanovicia.

***

W Krakowie w dniach od 9 do 24 czerwca odbyła się retrospektywa filmów jugosłowiańskich rozpowszechnianych w Polsce w latach 1983-87 zorganizowana przez Krakowski Dom Kultury „Pałac pod Baranami”.

Wortal serbsko-polskich kontaktów kulturalnych

error: Content is protected !!